Folklor Powiśla

Krakowiacy to najliczniejsza spośród dziewiętnastu polskich grup etnicznych, zamieszkujących obecnie Małopolskę (w skład tych grup wchodzą m.in. Górale, Lachy, Pogórzanie, Łemkowie, Kliszczacy i Zagórzanie). Grupa ta dzieli się na dwa naczelne odłamy: Krakowiaków Zachodnich oraz Krakowiaków Wschodnich. Krakowiacy Zachodni zamieszkują następujące małopolskie powiaty: krakowski, część miechowskiego i proszowickiego, olkuski, chrzanowski, oświęcimski, wadowicki, myślenicki, wielicki i bocheński. Krakowiacy Wschodni żyją na terenie powiatu brzeskiego, tarnowskiego, dąbrowskiego, jak również w częściach powiatów: proszowickiego i miechowskiego. W przeszłości obie grupy Krakowiaków trudniły się głównie rolnictwem. Różnił je styl architektury wsi – Krakowiacy Wschodni słynęli z malowanych chałup, ozdabianych ornamentyką florystyczną i zoomorficzną. Odmienne były także stroje Krakowiaków, choć różnice tkwiły głównie w charakterystycznych szczegółach, dodatkach oraz okryciu wierzchnim. Strój Krakowiaków Zachodnich jest – obok stroju łowickiego i góralskiego – jednym z najpopularniejszych strojów polskiego folkloru. Co więcej, traktowany jest jako strój narodowy. Termin „Krakowiacy” bywa też używany w odniesieniu do mieszkańców okolic Krakowa, położonych najbliżej miasta. Warto wiedzieć, że nazwa „Krakowiacy” nie posiada tego samego znaczenia, co nazwa „krakowianie” – drugi z tych terminów oznacza bowiem mieszkańców miasta Krakowa. Krakowianie od wieków czerpali inspirację z folkloru Krakowiaków, zamieszkujących okoliczne wsie i miejscowości (spośród których wiele jest dziś włączonych w obszar miasta Krakowa). Zarówno krakowska ludność wiejska, jak i miejska, żyły ze sobą w symbiozie, a ich kultury przenikały się. Krakowski folklor inspirował także wielu artystów, szczególnie młodopolskich – najwybitniejszym spośród nich był Stanisław Wyspiański. Wspomnieć również należy, że Krakowiacy są bohaterami pierwszej opery narodowej, zatytułowanej „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”, której autorami byli: „ojciec polskiego teatru”, dramatopisarz Wojciech Bogusławski i kompozytor Jan Stefani. Etnografowie opisywali Krakowiaków jako lud wyjątkowo wesoły i skory do zabawy, nie tylko podczas świątecznych okazji. Znane też było ich zamiłowanie do tańca – nic więc dziwnego, że właśnie w ich regionie powstał jeden z najsłynniejszych polskich tańców narodowych – Krakowiak.
Żródło: [http://folkloremmalowane.pl]